مجازات و حکم قتل های خانوادگی چیست؟

 

 

مجازات و حکم قتل های خانوادگی چیست؟

 

 

اصطلاح قتل‌هاي خانوادگي يك اصطلاح عمومی است كه مشمول مصاديق گوناگون مي‌شود. در اين تحقيق به عامل های شايع این نوع قتل‌ها و بحث حقوقي آن اشاره شده است. در حالت كلی به قتل‌هايی كه در يك خانواده با رابطه های خويشاوندی سببی و نسبی نزديك واقع میشود به گونه ای كه يكي از اعضا اقدام به كشتن عضو ديگری مي‌نمايد قتل خانوادگی مي‌گويند.

غالب‌ترين مصاديق اين قتل‌ها، قتل فرزند به دست پدر يا مادر، قتل پدر يا مادر به دست فرزند، قتل زن توسط شوهر و بالاعکس و قتل  خواهر و برادر به دست همديگر است.


قتل فرزند توسط پدر

در قتل فرزند به دست پدر عوامل مختلفی دخالت دارند. شرايط بحرانی روحی و روانی پدر كه به دلیل ابتلا به بيماری های روانی يا تحريكات ناشی از توهمات شيطانی كه بر اثر وقوع اختلال در شخصيت او به وجود آمده يا فشار‌های طاقت فرسای ناشی از معضلات حاد معيشتی و اقتصادی و نااميدی از تامين حداقل ضروريات زندگی، او را شرمنده و مايوس می سازد و وی دچار چنان شرايط روحي نامساعدی می گردد كه با توجيه غيرمنطقي استخلاص فرزندان از آينده شوم، شیوه ای جز قتل آن‌ها را شايسته نمي‌داند وبه زعم خود به حالت جنون دچار شده و به قتل فرزند دست می زند يا در بعضی موارد ديده شده پدر در حالت ارتكاب جرمي ديگر قرار دارد و فرزند وي اتفاق شاهد ماجرا می باشد و براي سرپوش گذاشتن بر ارتكاب آن جرم و مخفی گذاشتن آن فرزند خويش را از میان می برد و در بعضی موارد فرزند مرتكب عملی شده كه آبروی خانواده در اجتماع با خطر مواجه مي‌شود؛ برای نمونه فرزند درگير مواد مخدر يا مشكلات جنسی و باندهای كثيف تبهكاري گرديده و اينجاست كه پدر يا مادر فرزند را مايه ننگ خانواده خود دانسته و از میان هزاران راه، راه كشتن فرزند را برمي گزينند.

قتل عمدي فرزند به دست پدر چه فرزند دختر باشد يا پسر، حسب ماده 220 قانون مجازات اسلامي مستوجب ديه مقرر شرعي است و به اصطلاح اين مورد از موارد سقوط قصاص است و از سوی ديگر مانند پدر به عنوان مجرم در موضوع مطرح است حسب موازين شرعي با موانع ارث برخورد كرده و اين ديه كه از پدر دریافت مي‌شود به دیگر اوليای دم غير از او پرداخت خواهد شد و به این دلیل که اين عمل پدر نظم عمومي جامعه را بر هم زده و بيم تجری او بر ديگر اشخاص جامعه وجود دارد از جهت جنبه عمومي اضافه بر پرداخت ديه به حبس تعزيری 3 تا 10 سال براساس ماده 612 قانون مجازات اسلامی محكوم خواهد شد. البته اعمال اين مجازات مانع مجازات تتميمی مندرج در ماده 19 قانون مجازات اسلامی (محروميت از حقوق اجتماعی) نخواهد بود. از نظر صلاحيت رسيدگی نيز حسب قوانين موجود از جمله قانون اصلاح، قانون تشكيل دادگاه‌های عمومی و انقلاب دادگاه‌های كيفری استان به اين پرونده‌ها رسيدگی مي‌كند.



قتل فرزند توسط مادر

قتل فرزند به دست مادر نيز تا حدودي تابع علت های فوق مي‌باشد اما بيشتر رهايی فرزندان از شرايط معيشتی نامساعد و عامل های  روانی و روحی  و اختلافات زیاد خانوادگي و اعتياد در موضوع دخيل هستند ولی در مقايسه با قتل فرزند به دست پدر، اين گونه قتل از آمار پائينی برخوردار است و از نظر قوانين شرعي و موضوعي حاكم بر كشور اين قتل در صورت عمدی بودن سبب قصاص مادر خواهد شد.



قتل والدين توسط فرزند

قتل پدر يا مادر به دست فرزند نيز از قتل‌های مهم سبب قصاص برای فرزند میباشد؛ عامل هایی که از جمله اختلافات زیاد  خانوادگی و هواخواهی فرزند از يكی از اوليا (مادر یا پدر) يا اختلافات مالي زیاد میان فرزند با يكی از آن‌ها يا غوطه ور شدن فرزند در گرداب اعتياد و عدم توانايي در تامين مخارج اعتياد و طرد وي از طرف خانواده فرزند را به سمت انتقام يا سرقت از پدر و مادر به تصور اينكه عامل سیاه بختی وی، آن‌ها هستند، سوق مي‌دهد و اقدام به قتل آن‌ها مي‌نمايد. گاهي ازدواج مجدد پدر يا در صورت فقدان پدر از طرف مادر يا برقراری روابط نامشروع مادر با ديگر اشخاص انگيزه قتل آن‌ها را در فرزند تقويت مي‌كند. ابتلاي پدر يا مادر به بيماري‌هاي صعب العلاج كه با به وجود آمدن شرايط سخت براي فرزندان همراه است و هم فرصت و مكان نگهداری آن‌ها و هم هزينه درمان آن‌ها شرايط را غيرقابل تحمل براي فرزند نموده و فرزند گاهی جهت رهايی خود از شرايط بد مالی دست به اين اقدام زده يا گاهی جهت رهايی پدر و مادرش از آلام و دردهای بيماری به قتل آن‌ها دست می زند كه به قتل با اين انگيزه اتانازي مي‌گويند.

قتل از روی ترحم در حقوق ايران به رسميت شناخته نشده است و در زمره قتل‌هاي سبب قصاص است.



قتل همسر

قتل زن به دست شوهر يا بالاعکس آن از قتل‌های خانوادگی با آمار زیاد محسوب مي‌شود(مانند قتل نجفی شهردار سابق تهران). از نظر عرفی و لغوی نيز به محض طرح قتل خانوادگی، اين نوع قتل متبادر به ذهن باز میگردد و در حقیقت رايج‌ترين گونه قتل خانوادگی است؛ در قتل زن به دست  شوهر انگيزه‌ها و عامل هایی مانند فقر و شرايط بد اقتصادی و اختلافات زیاد خانوادگی توام با خشونت و كتك كاری و تفاوت‌های بارز فرهنگی و عقيدتی بین زن و شوهر و عدم تقيد به اصول و موازين شرعی و عدم رعايت ارزش‌هايی مانند حجاب و روابط اجتماعي توام با متانت به دست زن يا روابط نامشروع زن با مرد اجنبی و عدم دقت به تعهد های ناشی از ازدواج و لجبازي طرفين به گونه ای كه غرور كاذب مانع پذيرش تقاضاي قانوني و منطقي طرف مقابل مي‌شود و اين لجبازي تا جایی به جلو میرود كه به صورت مرموز و ناخودآگاه طرف مقابل را در شرايط تحريك آميز و عصبانيت قرار داده و داشتن انتظارات بيشتر از حد اقتصادی زن با وجود اطلاع از وضعيت درآمدی شوهر كه اكثرا به دلیل چشم تو همچشمی های كوركورانه به وجود آمده آستانه تحمل طرفين علی الخصوص شوهر پائين آمده و بهداشت روانی آن‌ها كاملا از بين می رود و با كوچك‌ترين تلنگری حالت تدافعی و خشونت به خود می گيرند و حتی اين بی صبری  به بیرون از منزل و به جامعه هم كشيده مي‌شود و اين كاهش آستانه تحمل سبب درگيری های مداوم و در آخر قتل‌های آنی و بدون طرح و نقشه پیشین يا حتی گاهی با نيت پیشین رخ مي‌دهد كه نتيجه آن از هم پاشيدگي خانواده و سردرگمي فرزندان در جامعه خواهد بود. البته آمار‌ها حكايت از اين مسئله دارد كه اعتياد و خيانت زن به شوهر و برقراري روابط نامشروع از علت های اصلس اين نوع قتل‌هاست.

از نظر قوانين موضوعه اين نوع قتل در صورت عمدي بودن سبب قصاص است كه اين قصاص با پرداخت تفاضل ديه از جانب اوليای دم مقتوله به قاتل صورت خواهد گرفت. براساس ماده 630 قانون مجازات اسلامي در صورتی که مرد همسر خويش را در فراش با مرد اجنبی ببيند قصاص و ديه از وی ساقط میشود البته اين مهدورالدم بودن مقتولان بايد به اثبات برسد. گهگاهی شخص كشته شده به صورت اساسی مهدورالدم نبوده است اما به تصور و اعتقاد قاتل او مهدورالدم است. چنانچه که قاتل، اشتباه در اعتقاد خود را در دادگاه ثابت كند قتل عمدی براساس تبصره 2 ماده 295 قانون مجازات اسلامی تبديل به شبه‌عمد شده و تنها ديه مقرر شرعی دریافت خواهد شد.

قتل شوهر به دست زن نيز از قتل‌های رايج خانوادگي است كه بیشتر با معاونت يا مشاركت زن و با اجير شدن فرد يا اشخاص اجنبي صورت مي‌گيرد اين نوع قتل اصولاريشه در انحرافات جنسی زن داشته و با تحريك زن به قتل همسر به دست شخص غريبه صورت مي‌گيرد. اين نوع قتل‌ها اکثرا از طريق مسموم كردن يا چاقو زدن صورت مي‌گيرد و زن اكثرا نقش معاونت را عهده دار است و اکثرا زن پس از دستگيری متوجه منجلاب اطراف خود میشود. اين گونه قتل، برای قاتل، مجازات قصاص و برای معاون، 3 تا 15 سال حبس تعزيری ارمغان دارد.



قتل توسط برادر يا خواهر

در قتل برادر يا خواهر به دست همديگر نيز انگيزه‌هايي همانند رابطه نامشروع،حسادت، اختلافات مالی، اعتياد و اختلافات خانوادگی ديرينه كه باعث به وجود آمدن حس انتقام‌جويی در شخص می شود نقش اساسی دارند و اين قتل‌ها تابع مقررات قتل يعنی قصاص هستند.
 

 

جهت کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره رایگان با وکیل پایه یک و کارشناس تخصصی جهت دعاوی خانوادگی با موسسه حقوقی بین المللی ثبت سفیر تماس بگیرید.

مسائل حقوقی،ثبت شرکت،ثبت برند ، ثبت لوگو ، ثبت طرح صنعتی ، رتبه بندی شرکت ، اخذ ایزو ، اخذ کارت بازرگانی و امور مهاجرتی خود را به ما بسپارید(با قیمت مناسب).